تبلیغات
ایران اندیش - جریان ها و تشکل ها در ادبیات سیاسی ایران
سیاسی ، اقتصادی ، اجتماعی ، فرهنگی ، علمی و زیست محیطی
جریان ها و تشکل ها در ادبیات سیاسی ایران
1394/08/15 ساعت 14:52 | نوشته ‌ مجتبی انوری | ( نظرات )
جریان ها و تشکل های سیاسی در ایران ، منسجم  و برنامه محور نیستند و مبنای فرد گرایی دارند ...

با نزدیک شدن انتخابات مجلس شورای اسلامی و خبرگان در اسفند ماه 1394 ، سایت ایران اندیش به بعضی از جریان ها و تشکل های سیاسی در ایران پرداخته است . از میان این گروه ها و جریان ها ، برخی در ادبیات سیاسی ایران شناخته شده و با سابقه هستند و برخی دیگر ، کمابیش مطرح می باشند .

در ایران " حزب دولت ساز و پارلمان ساز " وجود ندارد . جریان ها و تشکل های سیاسی نقش احزاب را ایفا می کنند و به همین دلیل یک شبه بعضی چهره های ناشناخته  و غیر مطرح ، بدون داشتن برنامه و پایگاه اجتماعی چهره می شوند و به ریاست جمهوری هم می رسند . 

" جبهه پیروان خط امام و رهبری "  ، گسترده ترین ائتلاف جریان اصولگرایی است که قبل از دوم خرداد 1376 در عرصه سیاسی در ایران فعال بوده است . تشکل های زیادی این جبهه را تشکیل می دهند و در ساختار سیاسی ایران با نفوذ است . دبیر کل این جبهه " حبیب ا... عسگراولادی " بود که بعد از فوت وی " محمد رضا باهنر ( نایب رئیس کنونی مجلس ) " جانشین وی شد . این تشکل قدیمی ترین و همچنان فعال ترین تشکل و جریان قوی در ایران محسوب می شود . در جریان انتخابات ریاست جمهوری 1376 به تدریج " اصولگرایان " در مطبوعات به عنوان مجموعه تشکل ها و گروه های سیاسی که مخالف اصلاح طلبان بودند ، مورد استفاده قرار گرفت . محمد رضا باهنر از چهره های شاخص جریان اصولگرایی در انتخابات یازدهمین دوره ریاست جمهوری در دور اول از دکتر علی لاریجانی حمایت کرد . در دور دوم در رقابت بین هاشمی رفسنجانی و محمود احمدی نژاد ، از احمدی نژاد حمایت  و طیفی گسترده ای از اصولگریان با احمدی نژاد در مقام رئیس جمهوری متحد شدند .

دکتر غلامعلی حداد عادل ( یازدهم فروردین 93 ) می گوید : « اصولگرایان پیروزی احمدی نژاد را پیروزی خودشان دانستند ، ولی به تدریج رفتار احمدی نژاد سبب زاویه بین اصولگرایان و احمدی نژاد  و در دور دوم ریاست جمهوریش بیشتر شد . احمدی نژاد هیجوقت خودش را اصولگرا ننامید و اصولگرایان هم هیجوقت درست پشت سر احمدی نژاد قرار نگرفتند » .

جریان اصولگرایی طی دهه گذشته به تدریج همگنی خود را از دست داد و ضعیف شد . اوج جریان اصولگرایی در پایان دولت خاتمی و قبل از آمدن دولت احمدی نژاد بود و بدترین حالت آن نیز در انتخابات ریاست جمهوری سال 92 بود که موجبات تفرقه بین اصولگراها را فراهم ساخت . در حال حاضر این جریان را می توان به چهار دسته تقسیم کرد : « اصولگراهای سنتی ، میانه رو ، تند رو ، و اصولگرایان اعتدالگرا » . استراتژی اصولگرایان در مقطع کنونی به دست گرفتن کرسی های حداکثری در انتخابات مجلس دهم و برنامه ریزی برای نامزدی واحد در انتخابات آینده ریاست جمهوری است » .

" حزب کارگزان سازندگی " در سال 1374 توسط شانزده نفر از اعضای دولت "هاشمی رفسنجانی " تشکیل شد  . این نخستین حزب سیاسی در ایران بود که در دولت شکل گرفت . هسته اصلی این حزب بیشتر به نیروهای سیاسی با نفوذ در کرمان بوده است . از چهره های شناخته شده این حزب می توان به : حسین مرعشی ( برادر زن هاشمی رفسنجانی و از فعالان سیاسی اصلاح طلب ) ، اسحاق جهانگیری ( معاون اول دولت حسن روحانی ) ، غلامحسین کرباسچی ( شهردار پیشین تهران ) ، محمد هاشمی ( برادر هاشمی رفسنجانی ) ، فائزه هاشمی ( دختر هاشمی رفسنجانی ) ، محمد علی نجفی ، مرتضی الویری ، محمد عطریانفر و ... اشاره کرد . بسیاری از تحلیلگران براین باورند که این حزب در پیروزی و شکل گیری دولت خاتمی و روحانی نقش آفرین و تاثیر گذاربوده است . حزب کارگزان با وجود و حضور هاشمی رفسنجانی موج ایجاد می کند و نقش آفرین اصلی آن ، خود هاشمی است . تحلیلگران پیش بینی می کنند که هاشمی رفسنجانی تاثیرگذاری خود را در انتخابات آینده مجلس و ریاست جمهوری از دست خواهد داد . 

" فراکسیون رهروان ولایت " ، یک فراکسیون نسبتا بزرگ در مجلس نهم است . ریاست این فراکسیون را دکتر علی لاریجانی ریاست مجلس نهم برعهده دارد . لاریجانی در رقابت با حدادعادل ( رئیس فراکسیون اصولگرایان مجلس ) برکرسی ریاست مجلس نهم که رقیب هم بودند با نتیجه 177 به 89 ریاست مجلس را به علی لاریجانی واگذار کرد و لاریجانی توانست چهار سال پیاپی رئیس مجلس نهم باشد . فراکسیون رهروان ولایت منتقد سرسخت احمدی نژاد و جبهه پایداری است . این فراکسیون در انتخابات ریاست جمهوری سال 92 نامزدی را مشخص نکرد ، ولی شواهد امر روشنگر آن است که از دکتر حسن روحانی حمایت کرده است . این فراکسیون در مجلس در توافق هسته ای رو در روی جبهه پایداری ایستاد . سرنوشت این فراکسیون در مجلس دهم به حضور مجدد  دکتر لاریجانی در مجلس دهم بستگی دارد . این فراکسیون عملکرد و برنامه جامعی در مجلس ارائه نکرد و بیشتر درگیر مباحث موردی و روزمره گی مجلس شد . اگر دکتر لاریجانی با حزب و برنامه وارد عرصه انتخابات می شد شانس بیشتری را به خود اختصاص می داد . یکی از ضعف های دکتر لاریجانی ، نداشتن حزب دولت ساز و پارلمان ساز ارزیابی شده است . 

" جبهه پایداری " در تیر ماه 1390 شکل گرفت و در میان اعضای آن ، گروهی از وزرای پیشین احمدی نژاد و نمایندگان مجلس هشتم و نهم به چشم می خورند . این تشکل بعدا منتقد و بعد مخالف جریان انحرافی شد . در طی سال های 91 و 92 اکثر اعضای جبهه پایداری از حمایت دولت احمدی نژاد دست کشیدند و گروهی کوچکتر آن به حمایت از دولت دهم ادامه داد . جبهه پایداری برای انتخابات یازدهمین دوره ریاست جمهوری ، باقرلنگرانی وزیر پیشین بهداشت دولت احمدی نژاد را به عنوان نامزد خود معرفی کرد . جبهه پایداری منتقد و مخالف سرسخت چهره هایی همچون : هاشمی رفسنجانی ، محمد خاتمی ، حسن روحانی و اخیرا علی لاریجانی هستند . این جبهه محور حرکت اصولگریان نیست ، هر چند که این جبهه از جمله جریان های درون طیف اصولگریان شمرده می شود ، ولی هیچ وقت محوریت جریان اصولگرایی نبوده است . این جبهه نسبت به مخالفان خود ، سریع واکنش نشان می دهد و احتمال حضور اعضای آن در مجلس آینده پیش بینی می شود . 

" جریان انحرافی " از اوایل 1390 به بعد در ادبیات سیاسی ایران رواج یافت . اصولگریان منقد احمدی نژاد ، اعضای دولت وی را به برداشت هایی انحرافی که از دین و سیاست داشتند ، به جریان انحرافی لقب دادند که در راس آن " اسفندیار رحیم مشایی " بود . مشایی با نفوذترین فرد در دولت احمدی نژاد بوده است . پس از انتخابات سال 88 و دور دوم ریاست جمهوری احمدی نژاد ، جریان اصولگرایی ، تیم همکاران وی را خارج از دایره اصولگرایی دانستند و آن را " جریان انحرافی " نامیدند . هم قطاران این جریان بیشتر به دنبال گرفتن مجدد قدرت اجرایی یا ریاست جمهوری هستند و مسلما برای ریاست جمهوری آینده در سال 1396 برنامه و نامزد دارند . 

" جریان اصلاح طلبان " منسوب به محد خاتمی رئیس جمهور پیشین ایران است و اوج جریان اصلاح طلب به انتخابات هفتمین دوره ریاست جمهوری در دوم خرداد 1376 برمی گردد . این دوره آغازی دورانی است که به " اصلاحات " معروف است . هجده سال از آن تاریخ می گذرد و بسیاری از تحلیلگران براین باورند که  اعتدالگرایی برآمده از انتخابات ریاست جمهموری سال 1392 برخاسته از جریان اصلاح طلبی است . بیشتر تحلیلگران براین باورند که در پیروزی محمد خاتمی و حسن روحانی ، هاشمی رفسنجانی نقش کلیدی داشته است .  استراتژی اصلاح طلبان در مقطع کنونی این است که « تلاش کنند تا گامی به جلو برداشته و تغییراتی هرچند کوچک را در ساختار سیاسی رقم بزنند » . در آستانه انتخابات آینده مجلس دهم ، بسیاری از اصلاح طلبان ترجیح دادند که مرزبندی جدیدی در جبهه خود بوجود آورند و سعی برآن دارند که با نام جدیدی وارد عرصه انتخابات شوند . شواهد امر روشنگر آن است که اصلاح طلبان تمایل دارند فعالیت سیاسی خود را در چارچوب قانون انجام دهند و افکار عمومی را به سمت خود جلب نمایند . چنانچه اصلاح طلبان نتوانند خود را از جریان موسوم به فتنه سال 88 جدا کنند ، با چالش اساسی در احراز صلاحیت  روبرو خواهند شد . به گزارش ایلنا ( خبرگزاری کار ایران ) علی شکوری‌راد ، عضو پیشین شورای مرکزی جبهه مشارکت ، به تازگی به عنوان " دبیر کل حزب اتحاد ملت ایران اسلامی " انتخاب شد . انتخاب  شکوری‌راد در اولین کنگره حزب اتحاد ملت ، که در سالن اجلاس سران برگزار انجام گرفت شماری از چهره‌های سیاسی اصلاح طلب در آن حضور داشته‌اند. " حزب اتحاد ملت " فرودین امسال از وزارت کشور ایران مجوز فعالیت گرفت . در کنگره  این حزب ٣٠ عضو شورای مرکزی آن نیز انتخاب شدند که پیشتر از اعضای فعال " جبهه مشارکت " بوده‌اند. در پاییز سال ١٣٨٩ سخنگوی وقت قوه قضاییه اعلام کرده حکم انحلال این حزب صادر شده است. شکوری راد  در این اجلاس گفت : « حزب اتحاد ملت ایران اسم مستعار هیچ حزبی نیست، البته اتحاد از تجربیات همه احزاب گذشته برای رسیدن به اهداف خود استفاده خواهد کرد » . منسوبان جریان اصلاح طلب براین باورند که باید از ظرفیت های سیاسی موجود در کنار اکبر هاشمی رفسنجانی ، محمد خاتمی و حسن روحانی به کرسی های حداکثری در مجلس دهم دست یابند و مجلسی همسو با دولت داشته باشند . جریان اصلاح طلب در حال حاضر یک جریان منسجم به شمار نمی رود و بعید به نظر می رسد که کرسی های زیادی را مجلس دهم  به خود اختصاص دهد . شکاف زیادی در این جریان به چشم می خورد و جلب اعتمادی عمومی این جریان همانند سال 1376 نخواهد بود . تنها شانس اصلاح طلبان استفاده از " پلاک سفیدهاست " که بتوانند افراد منسوب به خودشان را وارد عرصه سیاسی و انتخاباتی کنند . 

" جریان اعتداگرا " در آستانه انتخابات دوازدهمین دوره ریاست جمهوری در خرداد1392 شکل گرفت . روزنامه بهار در انتخابات سال 92 در صفحه یک ، عکس هایی از محمد رضا عارف و حسن روحانی را منتشر کرد و چنین نوشت : « بالاخره اصلاح طلبان با جریان اعتدال ائتلاف کردند و یک روز پس از نهایی شدن ائتلاف عارف و روحانی ، تمامی اصلاح طلبان از محمد خاتمی تا احزاب و گروه ها پشت سر حسن روحانی قرار گرفتند و پس از آن نیز اکبر هاشمی رفسنجانی حمایت خود را از حسن روحانی اعلام کرد » . شورای مشاوران محمد خاتمی در بیانیه ای که روز دوشنبه 20 خرداد منتشر شد اعلام کرد که « حسن روحانی نامزد اصلاح طلبان در انتخابات ریاست جمهوری خواهد بود » . پیش بینی می شود که در صورت شکست دکتر روحانی در انتخابات آینده ریاست جمهوری در سال 1396 ، این جریان از هم بپاشد . نقطه قوت جریان اعتدالگرا برای انتخابات آینده ریاست جمهوری ، انسجام حلقه های پیوسته ، جلب اعتماد عمومی ،  جذب حداکثری ، بالا بردن سطح رفاه زندگی و فاصله نگرفتن از مردم است . 


 

 


می توانید دیدگاه خود را بنویسید
1394/08/15 20:12
اعتدالگراها در حرف خوب عمل کردند ولی در عرصه عمل نتوانستند وعده های داده شده به مردم را تحقق بخشند . سفره مردم هر روز کوچکتر میشود و با عذرخواهی کاری پیش نمیرود .
1394/08/15 19:48
عالی بود عالی و خیلی حرفه ای
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.
 
آمار بازدید کنندگان
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
بازدید کل :